جمال الدين محمد الخوانساري
329
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
عادت فرما نفس خود را حريص بودن بذكر خدا وطلب آمرزش ، پس بدرستى كه اين محو ميكند از تو گناه را ، وعظيم ميكند از براي تو ثواب را . 6231 عوّد لسانك « 1 » لين الكلام وبذل السّلام يكثر محبّوك ويقلّ مبغضوك . عادت فرما زبان خود را نرمى كلام ودادن سلام تا اين كه بسيار گردد دوستان تو ، وكم گردد دشمنان تو ، يعنى اگر چنين كنى بسيار گردد دوستان تو وكم گردد دشمنان تو . ومراد به « دادن سلام » ابتدأ كردن بسلام است وجواب دادن آن وترك نكردن آنها از راه تكبر چنانكه بعضي متكبران كنند خصوصا در ابتدأ كردن بآن . 6232 عوّد نفسك فعل المكارم وتحمّل أعباء المغارم تشرف نفسك وتعمر آخرتك ويكثر حامدوك . عادت فرما نفس خود را كردن نيكوئيها ، وبرداشتن گرانيهاى ديون ومؤنات مردم ، تا اين كه بلند مرتبه گردد نفس تو ، وآباد كرده شود آخرت تو ، وبسيار شود ستايش كنندگان تو ، يعنى اگر عادت كنى باينها چنين وچنين شود . 6233 عوّد لسانك حسن الكلام تأمن الملام . عادت فرما زبان خود را نيكوئى سخن تا أيمن گردى از سرزنش . 6234 عوّد اذنك حسن الاستماع ولا تصغ إلى ما لا يزيد في صلاحك استماعه فانّ ذلك يصدىّ القلوب ويوجب المذامّ . عادت فرما گوش خود را نيكوئى شنيدن ، وگوش مينداز بسوى چيزى كه زياد
--> ( 1 ) شارح ( ره ) اين كلمه را « نفسك » وترجمهء آنرا « نفس خود را » معنى كرده است در صورتي كه در نسخ چاپى غرر ودرر « لسانك » نقل شده ( رجوع شود بچاپ صيدا ، ص 175 ، س 1 ، وچاپ هند ص 244 ، س 8 ) ودر نسخ شرح نيز كه بغير خطّ شارح است « زبان خود را » ترجمه شده است .